plaatje
Rijper molens




Rijper molens, in 1610 gebouwd aan de Westdijk als tweetraps molengang, in 1611 uitgebreid tot drietraps. Vanaf maart 1613 kwam er een extra molen bij, in 1615 stonden er weer slechts 3 molens. Tussen 1632 en 1635 kwam er een ondermolen bij om viertraps bemaling tot stand te brengen. Rond 1850 werden de molens net als alle andere Beemster-molens van een vijzel voorzien en ze bleven in bedrijf tot 1887.

Kaart: Balthasar Florisz. van Berckenrode, 1644.




Highslide JS Highslide JS Voor zover bekend de enige foto's van de watermolens in de Beemster, gemaakt vlak voor de sloop in 1887. De linker foto toont de tussenmolens 17 en 18 en ondermolen 19 van de Rijper molengang, de rechter foto de bovenmolen 16 en tussenmolen 17. De molens zijn hier al buiten bedrijf gesteld, want de zeilen en de meeste windborden zijn verwijderd, terwijl de bomen laten zien dat het geen hoogzomer is.

Enkele opvallende details (bron: G.H. Keunen): bij molen 17 (links) is het midden van de buitenroede verstevigd met een opgezette plaat, met ijzeren stroppen vastgezet. Bij molen 16 (rechts) wijst de zwarte plek in het veld naast de deur de plek van het vroegere pothuis aan, uit de tijd dat het nog een schepradmolen was. Daar zit ook de voorwaterloop onder, blijkbaar is de vijzel in de jaren 1830-1860 geplaatst 45º gedraaid ten opzichte van de richting van het scheprad. Bij molen 17 is de nieuwe voorwaterloop wel parallel aan de oude naar het hart van de molen verplaatst.

De foto's zijn aanklikbaar voor een vergroting.
Bron: Beeldbank Waterland.

Het Museum In 't Houten Huis in De Rijp bezit een zeer gedetailleerd schilderij in kleur van W. Spaarman, waarop allevier de Rijper molens staan afgebeeld. Hierop is mooi te zien dat de Beemster molens veel kleuriger waren dan de bestaande in de Schermer, maar ook een detail zoals een bordje met het nummer 16 naast de deur van de bovenmolen.




De Rijper molentocht werd gevoed uit de Westersloot. Bij de aansluiting (tegenover de Rijper Kil) stond vanaf 1612 echter nog de Kilmolen west, die het water uit de Lage Klipolder enige decimeters opvoerde, en onder de brug van de Wormerweg door stuwde naar de eigenlijke molengang. De Kilmolen was afkomstig van de Spijkerboorder molengang.

Deze molen werd in 1886 voor ƒ 900,- verkocht aan het bestuur van de Polder Overdie en Achtermeer in Alkmaar. De sloop begon op 27 december 1886, hij werd in 1887 verplaatst. In 1912 brandde de molen daar alsnog af.




Highslide JS

Deze foto toont de molen op zijn nieuwe plaats nabij Alkmaar, rond 1900.
Bron: "Duizend en een dijkgraven".

Highslide JS

Hoewel het voormalige molenerf aardig gevlakt is, is de locatie nog te herkennen aan de brede onderdijk. Op de voorgrond stond de bovenmolen, naast de klucht van de boerderij verderop stond een tussenmolen en daar boog de molengang ook af naar rechts.
Foto 24 juli 2006.

Highslide JS

Achter de stolpboerderij "De Molenkolk" liggen de perceelsloten van de onderste helft van de Rijper molengang er nog ongeschonden bij.

In de verte ligt de molentocht tot aan de Wormerweg. Daar voorbij is deze gedempt, bebouwd en bebost tot de Westersloot. Ook de aansluitende schuin gelegen Rijperkil is grotendeels verdwenen, vanaf de Jisperweg ligt nog een klein stukje in westelijke richting.
Foto 24 juli 2006.



Vorige molengang
(5 van 15)
Volgende molengang
(7 van 15)
Of sluit dit venster om terug
te gaan naar het overzicht
Impressum
plaatje Klik hier voor de Indexpagina

© 2005-2014 Michiel Hooijberg